باسمه تعالي
امروزه سازمانها و موسسات در محيطي كه فعاليت ميكنند، دستخوش تحولات سريع و افت و خيزهاي فراوان ميباشند.عرصه تعليم و تربيت و موسسات فعال در اين عرصه نيز از اين قاعده مستثني نبوده و چه بسا برخي تحولات در اين عرصه تلاطمهاي شديد و وسيعتري را در مقايسه با عرصه هاي ديگر ايجاد ميكند.علاوه بر اين، گستردگي و افزايش نيازها، خصوصاً در امر تعليم و تربيت، پيچيدگي و گستردگي بيشتري در سازمانهايي كه قصد پاسخگويي و برآوردهكردن اين نيازها را دارند، ايجاد كرده است. اين گستردگي باعث مي شود كه فعاليتهاي مختلف يك سازمان بعضي اوقات در تقابل با هم و خنثي كننده اثر يكديگر باشند.
براي پاسخگويي به اين مسائل نياز به يك برنامه ريزي در سازمان ضروري به نظر مي رسد.اقسام مختلف برنامه ريزي براي سازمانهابه مرور زمان دردوره هاي مختلف و متناسب با ويژگيهاي آنها شكل گرفته است كه عبارتند از :برنامه ريزي كوتاه مدت، ميان مدت، بلند مدت، برنامه ريزي راهبردي(استراتژيك).
براي سازمانهايي كه داراي آرمانهاي بلند هستند،دو برنامه اول به دليل افق زماني كم وكوتاه مناسب نمي باشند.برنامه ريزي بلند مدت از نظر افق زماني كه معمولاً 3 تا 5 سال(ودربعضي موارد تا10 سال)مي باشد،مناسب است وليكن چند اشكال دارد:اول اينكه چون پيش بيني اين نوع برنامه ريزي براساس روندهاي موجود مي باشد،اين امكان وجود دارد كه پيش بيني انجام شده با واقعيت تطابق نداشته باشد.دوم اينكه برنامه ريزي بلند مدت در ارزيابي و تغيير تركيب فعاليتهاي سازمان و ايجاد تنوع مناسب نيز توانايي لازم را دارا نمي باشد.
براي رفع موارد فوق شيوه ديگر برنامه ريزي به عنوان برنامه ريزي راهبردي به وجود آمده است؛ برنامهريزي راهبردي در واقع يك فرآيند تعريف آيندة مطلوب براي يك مؤسسه و تعيين آنچه جهت دستيابي به آن لازم است، ميباشد.در اين نوع برنامه ريزي به جاي توجه به روندها،شرايط محيطي(اعم از داخلي و خارجي)بررسي و ارزيابي مي شوند.در واقع اين ارزيابي،شناخت تغيير و تحولات محيطي سازمان است.در نتيجه اين كار موضوعات بحراني نيز شناسايي مي شوند؛اين موضوعات(وعوامل)به اين دليل بحراني ناميده مي شوندكه اعضاي سازمان پرداختن به آنها را درموفقيت موسسه كاملاً مهم و ضروري تشخيص داده اند. يكي ديگر از مزاياي اين نوع برنامه ريزي ارائه شاخص هاي ارزيابي است كه با توجه به اهداف عيني(اهداف كمي شده)از آن استخراج مي گردد.به دليل اينكه اهداف عيني در متن برنامه هستند در واقع يك نوع ارزيابي دروني از سازمان به طور مداوم صورت مي گيرد كه اين به نوبه خود از اهميت ويژه اي برخوردار است. ويژگي ديگري كه در پايان به آن اشاره مي شود آن است كه كليه سطوح سازماني در تدوين و پياده سازي آن دخيل بوده و رسالت تك تك اعضاي سازمان در راستاي نيل به رسالت سازمان تعيين شده و حركت كليه سطوح سازماني متناسب با اهداف مجموعه تنظيم شده است. اين موارد از نقاط كليدي برنامه ريزي راهبردي و وجه تمايز آن با ساير برنامه ها مي باشد.
مأموريت
مأموريت مجتمع مفيد به عنوان يك مجتمع آموزشي ،فرهنگي و غير انتفاعي اين است كه در كليه طبقات اجتماعي جوامع مسلمان و شيعة تهران ،كشور و جهان دانش آموزاني را در مقطع راهنمايي و دبيرستان تربيت نمايد كه براي جامعة خويش مفيد باشند. همچنين اين مؤسسه به ارائة خدمات مشاوره در امر آموزش و پرورش خواهد پرداخت.
چشم انداز
تربيت دانش آموزاني كه داراي تخصصي علمي، تربيت ديني ( زمينه هاي عميق فكري و عملي در مسائل ديني )، تربيت فرهنگي ( زمينه هاي فرهنگي ، اجتماعي و دارا بودن توان تحليل مسائل در ابعاد ملي و جهاني )و مهارتهاي زندگي (توان مقابله در برابر مشكلات و حل مسائل ) باشند.
اهداف (Goals)
1. ارائه آموزش با كارآيي و اثر بخشي مورد قبول با تكيه برروشهاي نو و استفاده از فناوريهاي جديد .
2. آموزش مهارتهاي حرفهاي .
3. رشد زمينه هاي فرهنگي، اجتماعي با تاكيد بر خصوصيات و خصلتهاي فردي دانش آموزان .
4. ايجاد شناخت و اهتمام به امور ديني ، اجتماعي ، فرهنگي وسياسي.
5. كشف استعداد و زمينه سازي رشد آنها .
6. برقراري ارتباط مستمر و تنگاتنگ با اولياء .
7. ايجاد نشاط و شادابي جسمي و روحي با استفاده از هنر ، ادبيات و ورزش.
8. حفظ و نگهداري فارغ التحصيلان بوسيلة هدايت و مشاورة آنها .
9 . داشتن سازماني علمي ، پويا و فعال با تكيه برمشاركت جويي همه افراد سازمان براي اجراي برنامه ها
10- ارائه آموزش با كارائي و اثر بخشي مورد قبول با تكيه بر روشهاي نو و استفاده از فناوريهاي جديد
استراتژيها
1-1 آموزش مشاركتي (خانواده ، دانش آموز، معلمان ).
1-2 كارا و اثر بخش كردن آموزش (محتوا ، زمان ).
1-3 افزايش استفاده از تكنولوژي آموزشي.
1-4 بكارگيري آموزش الكترونيكي.
1-5 پژوهش مدار كردن آموزش.
1-6 تخصصي كردن آموزش دروس از طريق گروههاي آموزشي.
1-7 متناسب كردن آموزش با سطوح افراد .
1-8 افزايش (تقويت) انگيزش براي فراگيري .
1-9 گزينش و آموزش تخصصي معلمان .
1-10 هماهنگ كردن اركان مختلف درآموزش ( در سطح مجتمع و در سطح هر مدرسه ).
1-11 ايجاد و بكارگيري بانكهاي علمي.
1-12 آماده سازي دانش آموزان براي شركت در آزمونهاي ويژه( كنكور و...)
2- آموزش مهارتهاي حرفهاي
استراتژيها
2-1 ايجاد آشنايي به حرف و مشاغل.
2-2 آموزش حرف عمومي.
2-3 آموزش كار آفريني.
2-4 آموزش انجام صحيح كار.
3- رشد زمينههاي فرهنگي ، اجتماعي با تاكيد برخصوصيات و خصلتهاي فردي دانشآموزان
استراتژيها
3-1 آداب معاشرت .
3-2 ايجاد روح نظم و انضباط ، برنامه ريزي، مديريت زمان ، غنيمت شماري فرصتها ، انجام وظايف شخصي در دانش آموزان
3-3 بهداشت جسمي.
3-4 بهداشت رواني ( نگرش مثبت ، اميد ، حل مسئله ، كنار آمدن با هيجانات رواني و ….)
3-5 التزامات اجتماعي ( مسئوليت پذيري ، تعهد ، وجدان كاري ، قانون پذيري ،…..)
3-6 ايجاد انس بيشتربا طبيعت و توجه به محيط زيست در دانش آموزان .
3-7 گسترش فرهنگ مطالعه در مؤسسه.
3-8 ايجاد روح مشاركت جويي در دانش آموزان .
3-9 رشد اخلاقيات (صداقت ، قناعت ،بدگوئي نكردن، امانت داري ،گذشت ، تواضع ،عدم رياكاري، عدم تظاهر )
3-10 توجه به هويت فرهنگي (مذهبي ، ملي )
4- ايجاد شناخت و اهتمام به امور ديني ، اجتماعي ، فرهنگي و سياسي
استراتژيها
4-1 تبيين مباني اعتقادي
4-2 گسترش آشنايي و ارتباط با ائمه در مؤسسه .
4-3 گسترش و تعميق آشنايي با معارف اسلامي ( قرآن، عقايد ،احكام، اخلاق، تاريخ دين و… )
4-4 ايجاد آگاهي بيشتر به نقش دين در زندگي (حتي آثار و منافع مادي).
4-5 آموزش نظام هاي سياسي - اجتماعي جهان .
4-6 ايجاد آشنايي بيشتربا قانون اساسي.
4-7 ايحاد آشنايي بيشتر با فرهنگ ، هنر و ادبيات ايراني .
4-8 ايجاد آشنايي بيشتر با مفاخر ديني ، فرهنگي ، اجتماعي وسياسي.
4-9 ايجاد آشنايي بيشتر با اديان و مكاتب .
4-10 آموزش مباني اقتصادي.
4-11 افزايش آشنايي دانش آموزان با تاريخ و جغرافياي ايران و جهان .
4-12 توانمند نمودن دانش آموزان در تجزيه و تحليل مسائل جامعه موجود .
4-13 ايجاد التزام عملي به شعائر ديني .
4-14 ايجاد حس ديني ( ارتباط با خدا ، زيباييهاي معنوي ).
4-15 تعميق شناخت و پاسداري از ارزشهاي انقلاب .
5-كشف استعدادها و زمينه سازي رشد آنها
استراتژيها
5-1 ايجاد مكانيسم شناسايي استعداد هاي مختلف .
5-2 ايجاد بستر مناسب براي رشد استعداد .
5-3 انعطاف پذيري در آموزش.
5-4 ايجاد تنوع در برنامه ها براي بروز استعدادها.
5-5 فراهم سازي امكان ارائه توانمنديها و نظام تشويقي مناسب.
5-6 گسترش ارتباط با منابع و مراكز بيروني.
5-7 هدايت تحصيلي.
5-8 پرورش خلاقيت ها .
6- برقراري ارتباط مستمر وتنگاتنگ با اولياء
استراتژيها
6-1 شناسايي اولياء همراه با مدرسه .
6-2 آموزش و توجيه اولياء نسبت به اهداف ، سياستها و برنامه ها .
6-3 آموزش مستمر .
6-4 اطلاع رساني ( سهل ، كافي ، مناسب )
6-5 مشاركت جويي در برنامه .
7- ايجاد نشاط و شادابي جسمي و روحي با استفاده از هنر ، ادبيات و ورزش
استراتژيها
7-1 رشد دادن حس زيبايي شناسي در دانشآموزان.
7-2 آموزش هنرهاي عمومي و اختصاصي.
7-3 آموزش ورزشهاي عمومي و اختصاصي.
7-4 نهادينه كردن ورزش.
7-5 فراهم سازي امكانات مناسب ورزشهاي مختلف.
7-6 ايجاد و شركت در عرصه هاي رقابتي .
7-7 ايجاد بسترهاي مناسب براي فعاليتهاي هنري و ادبي.
8- حفظ و نگهداري فارغ التحصيلان بوسيله هدايت و مشاوره آنها
استراتژيها
8-1 گسترش ارتباط فارغ التحصيلان با يكديگر
8-2 تقويت فعاليتهاي موجود ( مسافرتهاي جهادي ،صندوق قرضالحسنه ،جلسات هفتگي ،…)
8-3 تهيه بانكهاي اطلاعاتي به هنگام و قابل استفاده .
8-4 پشتيباني (مالي ، فكري ) جهت رشد و آموزش فارغ التحصيلان .
8-5 حمايت از تشكل هاي صنفي فارع التحصيلان .
8-6 راهنمايي فارغ التحصيلان در زمينه هاي كار ، زندگي ، تحصيل…
8-7 ارائه برنامه هاي فرهنگي ( مذهبي ، علمي ، ورزشي ، سياسي.و…).
8-8 ايجاد حمايتهاي مختلف از فارغ التحصيلان .
8-9 استفاده از بازخورهاي دانش آموختگان (فارغ التحصيلان )راهنمايي و دبيرستان براي تصحيح و اصلاح برنامه هاي تربيتي و آموزشي مؤسسه .
9-داشتن سازماني علمي ، پويا و فعال با تكيه برمشاركت جويي همه افراد سازمان براي اجراء برنامه ها
استراتژيها
9-1- گزينش نيروهاي انساني متخصص در زمينههاي شغلي سازمان .
9-2- نهادينه كردن نظام آموزش ضمن خدمت ( تدوين نظام آموزش مناسب با جايگاهها).
9-3- ايجاد نظام مشاركت كه تابع افرد نباشد ( دخالت همه افراد در كارهاي سازمان ).
9-4- نظام پيشنهادات (دخالت نظر همه افراد در سازمان) .
9-5- پاسخگو بودن سازمان ( به هر سوال و هر درخواستي).
9-6- ايجاد نظم و انضباط متناسب با كار.
9-7- زيبا سازي محيط كار وداشتن محيطي پر نشاط و شاداب وسرزنده .
9-8- ايجاد نظام كارايي و بهره وري.
9-9- ايجاد نظام حفظ و نگهداري نيروها ( رفاه ….).
9-10- ايجاد نظامهاي ارزيابي ، نظارت و بازنگري در كليه فعاليتهاي سازمان .
9-11- ايجاد نظام جامع مستند سازي.
9-12- شفاف سازي .
9-13- جلوگيري از بروكراسي و پيچيدگي بيهوده
اهداف كيفي و كمي حوزهي آموزشي
الف) كارا و اثربخش كردن آموزش
1- طرح درس
2- تكاليف استاندارد
3- ارزشيابي مستمر
4- آزمونهاي استاندارد
5- تكنولوژي آموزشي
6- برنامه همسو كردن راهنمايي و دبيرستان (مانند زبان ـ عربي ـ كامپيوتر)
7- عملي و واقعي كردن شكلِ آموزش
8- برنامهريزي مناسب درسي
9- استانداردسازي فضاهاي آموزشي
ب) استفاده از روش هاي نوين در آموزش
1- پژوهشمدار كردن آموزش
2- آموزش الكترونيكي
3- آموزش مشاركتي
4- محدود نكردن آموزش در مدرسه (زمان و مكان مدرسه) استفاده از محيطهاي مناسب بيرون از مدرسه
5- عيني و ملموسسازي آموزش (كاربردي كردن آن)
ج) متناسب كردن آموزش با سطوح افراد
1- ارايه طرح درس متناسب با سطوح:
ـ تكاليف طبقهبندي شده
ـ برگزاري آزمونهاي طبقهبندي شده
ـ طرح آموزش طبقهبندي شده
2- ارايه سيستمهاي آموزش مكمل:
ـ ارايه منابع آموزش طبقهبندي شده
ـ استفاده از محيطهاي چند رسانهاي
ـ استفاده از فارغالتحصيلان
ـ كلاسهاي تكميلي
ـ پيشرفته
ـ جبراني
3- انعطافپذيري در برنامهريزي درسي (اگر كسي درسي را بلد است برايش كار ديگري انجام دهيم)
د) افزايش انگيزش براي فراگيري
1- كاربردي كردن فرآيند يادگيري (در طرح درس اين مورد بيشتر لحاظ شود)
2- ايجاد و شركت در عرصههاي رقابتي (شركت در مسابقات ورزشي منطقه + المپيادها و . . .)
3- پيوند دادن بين اهداف متعالي و ارزشها با كسب علم (اقدام فرهنگسازي در خانوادهها + دبيران + دانشآموزان)
4- تدوين نظم تشويق
هـ) آمادهسازي براي شركت در آزمونهاي ويژه و مسابقات
1- ايجاد آمادگي براي مؤفقيت در آزمون ورودي
ـ دبيرستان
ـ كنكور
2- ايجاد آمادگي براي مؤفقيت در مسابقات منطقه
3- ايجاد آمادگي براي مؤفقيت در المپيادها
4- ايجاد آمادگي براي مؤفقيت در جشنواره خوارزمي
5- ايجاد آمادگي براي مؤفقيت در رقابتهاي جهاني
و) آموزش حِرف عمومي
1- آشنايي با حرف و مشاغل (برگزاري هفته مشاغل)
2- آموزش حرف و مشاغل
ز) آموزش كارآفريني
1- آشنايي و شناخت موضوع كارآفريني (همكاران، دانشآموزان و اوليا)
2- آموزش كارآفريني (اقدام در برگزاري نمايشگاهها + كارگاهها)
ح) كشف استعدادها و زمينهسازي رشد آنها
1- آشنا كردن دبيران با موضوع استعداد و چگونگي كشف آن
2- شناسايي استعدادهاي دانشآموزان در زمينههاي مختلف
3- زمينهسازي رشد استعدادهاي دانشآموزان
اهداف كيفي و كمي حوزهي اجرايي ـ مديريت
الف) جذب و نگهداري نيروها
1- توجه به امور معيشتي و رفاهي
2- احساس رضايت و امنيت شغلي
3- ارتقاء بينش نسبت به شغل فرهنگي
4- گزينش نيروهاي انساني
ب) داشتن سازمان يادگيرنده
1- آموزش نيروها متناسب با نيازها
2- آموزش خانوادة دانشآموزان (اوليا)
3- ارتقاء فرهنگ مدارج تحصيلي نيروها متناسب با وظايف
4- ايجاد فرهنگ يادگيري (سازمان يادگيرنده)
ج) مشاركتجويي در برنامهها
1- مشاركت اوليا
2- مشاركت دانشآموزان
3- مشاركت دبيران و كادر (همكاران)
4- مشاركت فارغالتحصيلان
5- ايجاد ارتباط متقابل با مراكز آموزشي و نهادهاي مرتبط داخل كشور
6- ارتباط و همكاري با مراكز آموزشي خارج از كشور
د) داشتن محيطي پرنشاط و شاداب
1- زيباسازي محيطِ كار (با توجه ويژه به طبيعت)
2- تقويت روابط انساني و ايجاد محيطي صميمي و دوستانه (مسافرت ـ برنامههاي خانوادگي)
3- توجه به ورزش در محيطِ كار
4- توجه به بهداشت و تميزي محيطِ كار (با توجه به حفظ محيطِ زيست)
5- جلوگيري از فرسودگي نيروها
ـ ساعات كار مناسب
ـ مكان كار مناسب و استاندارد
6- زيباسازي كليه فعاليتهاي مدرسه (ارتباط با اوليا ـ تايپ و . . .)
هـ) ايجاد نظام كارا و بهرهور
1- ايجاد نظم و انضباط متناسب با كار
2- شفافكردن وظايف و اختيارات
3- تدوين نظام روالها و فرآيندها
4- شفافسازي مقرارت و آييننامهها
5- تسهيل در امر پاسخگويي و اطلاعرساني
6- سادهسازي روالها و فرآيندها
7- ايجاد زمينه مناسب جهت رشد خلاقيتها
8- اصلاح مستمر سيستم (فرآيند ـ سياستها ـ اهداف ـ مقررات)
و) نظام جامع مستندسازي
1- مستندسازي فعاليتهاي آموزشي مبتني بر شاخصهاي آموزشي
2- مستندسازي فعاليتهاي تربيتي مبتني بر شاخصهاي تربيتي
3- مستندسازي فعاليتهاي اجرايي و مديريتي مبتي بر شاخصهاي اجرايي و مديريتي
4- مستندسازي تاريخچة مفيد
5- گسترش فرهنگ اطلاعرساني، تبليغ و گزارشدهي
ح) ارتباط با فارغالتحصيلان و حمايت از فعاليتهاي مرتبط آنها
1- ارائه آموزشهاي لازم
2- ايجاد و حمايت از تشكلها و فعاليتهاي صنفي
3- ايجاد زمينههاي فعاليت در مدرسه
4- ايجاد زمينههاي حضور در مدرسه
5- معرفي زمينههاي حضور در مدرسه
6- معرفي توانمنديهاي فارغالتحصيلان به جامعه(همكاران ـ اوليا)
ك) ايجاد نظام ارزيابي و نظارت:
1- نظام نظارت مستمر بر فعاليتها و راهنمايي مؤثر
2- نظام ارزيابي دروني (ارزيابي فرآيندهاي مدرسه: فرآيند آموزش ـ فرآيند تربيت ـ فرآيند اجرا)
3- نظام ارزيابي بيروني (ارزيابي نتايج فعاليتها) (دانشآموزان ـ اوليا ـ فارغالتحصيلان ـ همكاران)
4- نظام ارزيابي نيروي انساني
اهداف كيفي و كمي حوزهي تربيتي
الف ـ تسهيل در پرورش مهارتهاي ذهني ـ شناختي (بعد علمي)
1- افزايش تمايلات و رفتارهاي خلاقانه
2- ايجاد و گسترش و ميزانِ انگيزه پيشرفت
3- افزايش تعداد راهبردهاي يادگيري (مهارتهاي تحصيلي، مديريت زمان)
4- تقويت ميزان هوش
5- افزايش فراخناي حافظه
6- كاهش كاستيهاي تحصيلي (افزايش پيشرفت تحصيلي)
7- افزايش راهبردي شناختي (قدرت استدلال، مسألهگشايي، تصميمگيري، كاهش خطرهاي شناختي)
8- افزايش سطحِ دانش عمومي (اطلاعات عمومي)
ب ـ تسهيل در پرورش مذهبي ـ اخلاقي
1- افزايش ميزان آگاهي مذهبي
2- افزايش ميزان التزامِ مذهبي(پايبندي به هنجارها)
3- ايجاد و گسترش نگرشهاي مطلوبِ مذهبي (دلبستگي به الگوهاي ديني، احتراز از افراط و تفريط، سازگاري دين و دنيا)
4- افزايش سطحِ قضاوت و رفتارهاي اخلاقي
5- افزايش ميزانِ معناجويي و هدفمندي
ج ـ تسهيل در پرورش بعدِ اجتماعي ـ فرهنگي
1- افزايش ميزان اعتماد به نفس
2- افزايش هوشِ هيجاني (سازگاري، مهارِ خويشتن، مهارتهاي مقابلهاي، انعطاف فكري، درك ديگران، ظرفيتهاي رواني)
3- افزايش ميزان احساسِ مسؤوليت (در خانواده، در مدرسه، در جامعه)
4- افزايش آگاهي و پايبندي نسبت به ارزشها و هنجارهاي مدرسه و اجتماع (قانونپذيري)
5- افزايش ميزان رفتارها و مهارتهاي مطلوبِ اجتماعي (ارتباطي، ابراز وجود، مقاومت در برابر وسوسهها (اعتياد، جنسِ مخالف، انحرافاتِ گروهي)) {واكسيناسيون}
6- افزايش روحِ مشاركتجويي
7- رشدِ اجتماعي (خود نظمبخشي و ...)
8- افزايش بينش سياسي
د ـ تسهيل در پرورش بعدِ عاطفي
1- افزايش سطحِ سلامت و نشاطِ رواني
2- افزايش حسِ زيبايي شناختي، همدلي و عشقورزي (هنر و ...)
هـ ـ تسهيل در پرورش بعدِ جسمي
1- افزايش دانش پيرامون تغذيه
2- افزايش آگاهي پيرامونِ سلامت و فرآيندهايِ رشدِ جسمي
3- رعايت بيشترِ بهداشت و نظافت
4- افزايشِ سطحِ تربيتبدني
5- افزايشِ آگاهي جنسي